Polska Partia Socjalistyczna obserwuje z niepokojem, wydarzenia związane z kryzysem wokół Trybunału Konstytucyjnego. Przestrzegamy przed próbami siłowego rozwiązywania tego sporu, które stanowią poważne zagrożenie dla ładu społecznego i porządku prawnego opartego na Konstytucji RP. Koncepcja rozstrzygania konfliktu poprzez „kryterium uliczne” prowadzi nas wprost ku chaosowi. PPS, jako najstarsza polska partia polityczna, ma tego świadomość, wynikającą również z własnych doświadczeń historycznych.
Konstytucja RP jest ustawą zasadniczą i fundamentem naszego porządku prawnego. Nie została ustanowiona dla prezydenta, premiera czy marszałków Sejmu i Senatu, lecz dla wszystkich obywateli Rzeczypospolitej. To na jej zapisach opierają się nasze prawa i obowiązki. Mamy obowiązek ją znać, przestrzegać jej postanowień i stosować je w życiu publicznym. Strażnikiem konstytucyjności prawa powinien być Trybunał Konstytucyjny. Trybunał może jednak skutecznie pełnić tę funkcję tylko wtedy, gdy jego autorytet jest uznawany przez całe społeczeństwo, niezależnie od poglądów politycznych i przynależności partyjnej. Niedopuszczalne jest dzielenie sędziów na „naszych” i „waszych”, a także podporządkowywanie ich wyboru bieżącym interesom politycznym. Należy pamiętać o konstytucyjnej zasadzie trójpodziału i równowagi władz, stanowiącej jeden z fundamentów demokratycznego państwa prawa.
Przejęcie kontroli nad Trybunałem przez którą kolwiek ze stron sporu politycznego nie rozwiąże obecnego kryzysu. Bez powszechnego autorytetu społecznego i zaufania obywateli Trybunał nie będzie w stanie skutecznie pełnić swojej konstytucyjnej roli. Dlatego obecna sytuacja pozostaje politycznym patem, którego konsekwencje ponosi całe państwo i społeczeństwo.
Wyjście z kryzysu wymaga odwagi politycznej, odpowiedzialności i gotowości do kompromisu. Rozwiązaniem trudnym, lecz możliwym, może być przeprowadzenie konstytucyjnego „resetu”, opartego na ponadpartyjnym porozumieniu i odbudowie autorytetu instytucji państwa. Należy również poważnie rozważyć alternatywne modele kontroli konstytucyjności prawa, w tym rozproszoną kontrolę sprawowaną przez sądy, jeśli okaże się, że odbudowa niezależnego i powszechnie uznawanego Trybunału nie jest możliwa.
Polska Partia Socjalistyczna apeluje o odrzucenie logiki politycznej konfrontacji. Konstytucja nie może być narzędziem walki o władzę ani zakładnikiem partyjnych interesów. Musi pozostać wspólnym fundamentem państwa, gwarantem praw obywatelskich i zasad demokratycznego współżycia.
Wojciech Konieczny
Przewodniczący Rady Naczelnej