Drukuj

13 listopada Warszawianka PPS uczciła rocznicę wydarzeń 1904 na Placu Grzybowskim. Przy kamieniu PPS spotkali się: kierownictwo Partii, przedstawiciele Stowarzyszenia im
I. Daszyńskiego, Partii Regionów oraz członkowie PPS

Wystąpił Chór Pieśni Rewolucyjnej "Warszawianka"

             

Poniżej tekst wystąpienia tow. Nizielskiego 

 Szanowni Goście, Towarzysze

Przed dwoma dniami świętowaliśmy rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Odzyskanie niepodległości nie było aktem jednorazowym. Złożyło się na to szereg wydarzeń, a jednym z nich było to co się wydarzyło w tym miejscu 13 listopada 1904 roku. Tu po raz pierwszy władze carskie spotkały się z odpowiedzią klasy robotniczej na terror.

Jak podkreślają obiektywni badacze dziejów efekt psychologiczny dla miasta był tak znaczący, że należy mówić o właściwym początku rewolucji i przyniósł on  wiele pozytywnych zmian w życiu politycznym i gospodarczym Królestwa Kongresowego, a także nadał Polskiej Partii Socjalistycznej na następne 14 lat rolę czołowej  siły bojowej w walce o niepodległość i zdobycze socjalne.

Wielu uczestników tych wydarzeń to późniejsi przywódcy legionów, które bezpośrednio walczyły o niepodległość w okresie I Wojny Światowej.

Tego zrywu w 1904 roku nie mogły już powstrzymać bojówki endeckie ani partie ugodowe względem zaborców. Pogrobowcy endeków, czyli różne ONRy chwalą się swym patriotyzmem, ale ich rola w budowaniu niepodległości Polski była wówczas, jak i po drugiej wojnie światowej, co najmniej dwuznaczna.

Według badań historycznych postęp społeczny i kulturowy jaki się wówczas dokonał  był znaczący.

Rozwinął się ruch spółdzielczy. Odnotowano zelżenie nadzoru policyjnego, ponieważ w szpiclach i kolaborantach wydarzenie to wyrobiło poczucie strachu przed bojówkami PPS i ich konspiracyjną działalnością.

 Rewolucja 1905 roku  pokazała, że sens mają masowe wystąpienia robotnicze, mimo znacznych strat w szeregach PPS zarówno przez wyroki śmierci dla Okrzeji, Barona, Montwiłło- Mireckiego jak i zesłania lub ucieczki na emigrację.

 Teraz, gdy w całej Europie i USA  narasta bunt przeciwko neoliberalnej polityce gospodarczej, która przecież prowadzi do utraty wolności osobistej w sferze gospodarczej, a nawet neo niewolnictwa , bo czym są np.,. umowy śmieciowe jak nie formą niewolniczego uzależnienia pracownika, należy wyciągnąć wnioski z tamtych wydarzeń. Tak jak wówczas masy pracownicze zerwały z ugodową polityka wobec zaborcy, tak obecnie partie lewicowe muszą zerwać z ugodową polityką wobec neoliberalizmu. Tylko śmiała wizja zmienionych stosunków gospodarczych i społecznych może porwać społeczeństwo do działania.

Zarówno ostatnie wybory w Polsce jak i obecne w USA pokazały, że społeczeństwa mają dosyć dotychczasowego estabiliszmentu i pragną zmian.ewicy  jest pokazanie, że te konieczne zmiany to nie prawicowe widzenie świata lecz lewicowa perspektywa.

Kamień pod którym spotkamy się 1-go Maja upamiętnia wydarzenia, które miały miejsce na Placu Grzybowskim 13 listopada 1904 roku. Wydarzenia te związane były z narastającym niezadowoleniem społeczeństwa, zwłaszcza jego robotniczej części, z brakiem niepodległości oraz wyzyskiem ekonomicznym przez obcy i rodzimy kapitał.  W związku z pogłoskami o masowym poborze do wojska rosyjskiego, związanym z wojną Rosji z Japonią, po mszy w kościele na Placu Grzybowskim ruszył pochód protestacyjny organizowany przez Polską Partię Socjalistyczną. Manifestacja ochraniana była przez powstałą w maju 1904 roku Organizację Bojową PPS. Pochód, w którym funkcję chorążego pełnił Stefan Okrzeja, zaatakowany  został przez carską policję. Bojowcom PPS udało się odeprzeć pierwszy atak. Ściągnięte posiłki wojska rozpędziły manifestację. Było wielu zabitych i rannych.Było to pierwsze wystąpienie zbrojne przeciwko caratowi od 1963 roku i zapoczątkowało rewolucję 1905 roku na ziemiach polskich.

Tu po raz pierwszy władze carskie spotkały się z odpowiedzią klasy robotniczej na terror.

Jak podkreślają obiektywni badacze dziejów efekt psychologiczny dla miasta był tak znaczący, że należy mówic o właściwym początku rewolucji który przyniósł  wiele pozytywnych zmian w zyciu politycznym i gospodarczym królestwa Kongresowego  i nadał Polskiej Partii Socjalistycznej na następne 14 lat rolę czołowej  siły bojowej w walce o niepodległość i zdobycze socjalne.

Wielu uczestników tych wydarzeń to późniejsi przywódcy legionów, które bezpośrednio walczyły o niepodległość w okresie I Wojny Światowej.

Wydarzeń zapoczatkowanych w 1904 roku nie mogły już powstrzymać bojówki endeckie ani partie ugodowe względem zaborców.

Według badań historycznych postęp cywilizacyjno kulturalny dokonał się w sferze nauczania w języku polskim w szkołach prywatnych, polskiego bibliotekarstwa , aletakże opieki społecznej. Był to również impuls dla PSL w walce o reformę rolną. Poszerzono swobody obywatelskie dla mniejszości religijnych i zmniejszył się nacisk na przechodzenie na prawosławie.

Rozwinął si e ruch spółdzielczy. Odnotowano zelżenie nadzoru policyjnego, ponieważ w szpiclach i kolaborantach wydarzenie to wyrobiło poczucie strachu przed bojówkami PPS i ich konspiracyjną działalnością.

 Bezpośrednim organizatorem manifestacji był Józef Kwiatek, który działał w porozumieniu z przebywającym za granicą Józefem Piłsudskim.

 Józef Piłsudski objął w 1905 zwierzchnictwo nad organizacją bojową PPS, a u jego boku działali znani później z organizacji legionów i aktywnej działalności w wolnej Polsce -Walery Sławek i Kazimierz Sosnkowski.

Tow. Mirosław Nizielski