Genezy  powołania   Batalionów  Robotniczych   w  obronie  Warszawy  należy  szukać  w  atmosferze  dyskusji  na  lewicy   o  wydarzeniach  lat poprzedzających .  Była  to  obrona   dwu  głównych  miast  hiszpańskich  przeciw  faszystom  generała  Franco  w  końcówce  lat  30 – tych. 

  Z  konieczności  wojennej   powołano  w  trybie  nagłym  oddziały  robotnicze   od  pierwszych  dni  września  1939  roku   pod  dowództwem  lokalnych  przywódców  PPS  - towarzyszy  -  Rusinka  i  Przybój – Jareckiego  w  obronie  Gdyni   zwanych    tam  „Czerwonymi  Kosynierami”  .  Również   kapitalne  znaczenie  dla  aktywnych  członków  klasy  robotniczej  miały  pełne  pasji   w  obronie  wolności  i  niepodległości  artykuły  wstępne  Mieczysława  Niedziałkowskiego  w  głównej  gazecie  PPS  - „Robotniku”.     Od  czwartego   dnia  wojny ,  okazało  się,  że  front  zbliża  się  do  stolicy  i  urzędy   ewakuują  się  a  pułkownik  Umiastowski  wzywa  młodzież  do  opuszczenia  stolicy.  Na  to    aktyw   PPS  i  związków  zawodowych  głównie  tramwajarzy,  kolejarzy,   energetyków  -  postanowił  jednak  bronić  swojego   miasta  -  w  sposób  sobie  znany  - cytowany   z  opisów   z  Hiszpanii  -głównie  poprzez  budowę  barykad.   Tak  powstała  we  współpracy  z  oddziałem  artylerii  z  okolic  placu  Narutowicza  -  barykada  na  ulicy  Grójeckiej   przy  Opaczewskiej   w  oparciu  o  aktyw  z  pobliskiej   zajezdni  tramwajów.  Podobne  barykady  podstały  początkowo  na  Woli  i  Pradze  a  potem   już  na  wielu  ulicach  kilku  dzielnic.  Ważnym  epizodem  było   sprowadzenie  przez  oddziały  robotnicze  i  członków  Akcji  Socjalistycznej  -  wielu  ton  pocisków  do  armat  z  magazynów  w  Palmirach  na  Dworzec  Gdański  bez  czego  nie  mogłaby  być  tak  długa  i  efektywna  obrona  stolicy.  Również  służba  ratownicza  ,  medyczna  i  pożarnicza  Batalionów  oraz  barbarzyńskie  bombardowania      została  opisane   przez  zamkniętych  w   oblężonej  stolicy   obserwatorów   z  kilku  krajów.   Ich  relacje  cytowane   przez  gazety  i  radiostacje   demokratycznego  świata  -  to był  pierwszy  krok  do  koalicji  przeciw  krajom  Osi  faszystowskiej.            W  miarę  zagrzewania  wojska   przykładem   poświęcenia   w  walce   przez  oddziały  Batalionów  Robotniczych  zmienione  w  Brygadę  pod  dowództwem  kapitana  Koeniga   -  zaczęły  Bataliony  otrzymywać  broń.    Część  jej  po  kapitulacji  została  ukryta  przez  aktyw  PPS  na  czas  okupacji  i użyta  w  Powstaniu  przez  oddziały  PPS  .  Barykada  na  ulicy  Grójeckiej  przy  Opaczewskiej  -  obroniona  aż  do  końca  walk  stała  się  symbolem  walczącej  Warszawy   i  jej  budowę  dopięli  kombatanci  w  tym  b.  PPS –owcy  z wojny  obronnej  1939  roku  w  czasie  PRL .

  Okręgowy  Komitet  Warszawski   PPS